Broers leggen krans in Zwolle

Broers Aldert en Jaap de Haan leggen krans in Zwolle
Broers Aldert en Jaap de Haan leggen krans in Zwolle tijdens de 15/8 herdenking.

De broers De Haan leggen de krans in Zwolle tijdens de 15/8 herdenking bij het Indië en Nieuw-Guinea monument. Ze doen dit namens de burgerslachtoffers.

Aldert de Haan wordt op 30 januari 1935 geboren in Den Helder. Zijn vader is tropenarts bij de Koninklijke Marine en het gezin vertrekt vrij vlot na de geboorte naar Indië. In Soerabaja wordt op 20 maart 1939 broer Jaap geboren. 

Na de Japanse bezetting van Indië raakt vader in krijgsgevangenschap en wordt hij tewerkgesteld aan de Birma-Siam Spoorweg. Moeder wordt met haar beide kinderen geïnterneerd. Als Aldert tien jaar oud is, wordt hij weggehaald bij het gezin en in een mannenkamp geplaatst. 

Overleven tijdens de internering

Moeder kiest ervoor om haar eten niet aan haar kinderen te geven, iets wat andere moeders vaak wel deden. Ze weet dat ze zelf gezond moet blijven, om haar kinderen te helpen te overleven. Ze leeft daarnaast met de angst dat haar man wellicht nooit meer terug zou komen en dat ze er na de oorlog wellicht alleen voor staat. Zij moet er dus voor de kinderen zijn en dus moet ze sterk en gezond blijven.

Jaap herinnert zich hoe zijn moeder in het kamp met haar vingers over de waslijn streek om mieren te vangen. Die vijzelde ze en roerde ze door de tapiocapap, want dat waren goede eiwitten voor de kinderen. De gebroeders De Haan hebben grote bewondering voor hun moeder en de manier waarop ze hen door de oorlog heeft geloodst.

Bersiap en vlucht uit Indië

Na de oorlog breekt de Bersiap uit. Het is een angstige periode vol geweld en daar zijn de jongens ooggetuige van. Jaap maakt bijvoorbeeld mee hoe een revolutionair uit de boom wordt geschoten en ziet het nog zo gebeuren.

De familie vertrekt naar Nederland. Daar worden ze – samen met een oom en twee kinderen – op 3 mei 1946 liefdevol opgevangen door hun grootouders. In dat kleine rijtjeshuis in Heemstede woonden ze met elkaar: “We hadden geen materiële bezittingen meer, maar waren gezond en boften met zulke grootouders. Anderen hadden dat niet en waren aan het lot overgeleverd, aangezien de opvang van vluchtelingen schrikbarend tekort schoot.”

Jaap kiest voor de politie, waar hij uiteindelijk Commissaris wordt. Door zijn achtergrond in het interneringskamp en de vlucht naar Nederland kijkt hij anders naar de geschiedenis en is hij in staat om onder andere incidenten met Molukse demonstranten met andere ogen te bekijken. 
Aldert gaat net als zijn vader bij de Marine. Hij wordt uiteindelijk Kapitein-ter-zee.

De oorlog werkt nog iedere dag door. De herinneringen aan het diepe buigen voor de Japanners en de rijen voor een beetje rijst. Tot de dag van vandaag gaan ze nooit naar een buffet omdat ze niet meer in de rij willen staan voor eten. 

Het gedwongen vertrek van andere mensen door decennia heen, zoals de Zuid-Molukkers, Hongaren, Tsjechen, Syriërs en Oekraïners, doet hen altijd terugdenken aan hun eigen vlucht: “Gezond, berooid en volledig afhankelijk van je familie of andere goedwillende mensen om je heen.” Jaap heeft daar een groot hart voor vluchtelingen aan overgehouden. Hij legt mensen graag uit wat het met je doet als je van je vrijheid beroofd wordt en gedwongen van je geboortegrond moet vluchten naar een land waar je eigenlijk niet welkom bent. 

De 15 augustus herdenking in Zwolle kunt u bijwonen. Aanmelden is niet nodig. Aanvang is om 19.15 uur. Het volledige programma vindt u hier.

Programma 15 augustus herdenking Zwolle

Programma 15 augustus herdenking Zwolle. Op 15 augustus 2022 herdenken we in Zwolle bij het Indië- en Nieuw Guinea-monument in Park Eekhout de burgers en militairen die de dood vonden door oorlog, bezetting, gevangenschap en terreur in Oost-Azië

Op 15 augustus 2022 herdenken we in Zwolle bij het Indië- en Nieuw Guinea-monument in Park Eekhout de burgers en militairen die de dood vonden door oorlog, bezetting, gevangenschap en terreur in Oost-Azië. De herdenking begint om 19:15 uur en eindigt met een defilé rond 20:30 uur.

Programma 15 augustus herdenking Zwolle

  • Optreden Zanger Robinson Jouwe
  • Openingswoord door Cathy Folmer, ceremoniemeester
  • Toespraak Fadjar Schouten-Korwa, advocaat gespecialiseerd in internationaal recht.
  • Muziek Excelsior
  • Toespraak kolonel G.A.M.M. van Kuijck
  • Muzikaal intermezzo koper-ensemble Excelsior
  • Aanvang plechtigheid 
  • Met daarin o.a. Signaal Taptoe (trompettist)
  • Eén minuut stilte
  • Wilhelmus, één couplet
  • Korte overdenking/gedicht door wethouder dhr. M. van Willigen
  • Optreden Robinson Jouwe
  • Kranslegging/Bloemenhulde
  • Defilé

Aanvang: 19:15 uur, einde plechtigheid/defilé rond 20:30. Aansluitend is er de mogelijkheid om een kopje thee of koffie te drinken bij Theeschenkerij Park Eekhout.

De 15 augustus herdenking van 2021 kunt u hier terugkijken.

Voorbereiding Herdenking 2022 in volle gang

Het gelegenheidskinderkoor Kinderkoor Burung Bebas tijdens de herdenking van 2021.

Op 15 augustus herdenken we bij het het Indië- en Nieuw Guinea-monument in Park Eekhout in Zwolle alle militaire en burgerslachtoffers die zijn omgekomen in Oost-Azië in de periode 1941-1962. Een werkgroep is al maanden bezig met de voorbereidingen voor de herdenking. Zodra het programma bekend is, maken we het hier bekend. De herdenking begint om 19.15 uur en is vrij toegankelijk.

Komt u ook?

De herdenking van 2021 in Zwolle kunt u hier terugkijken. Foto’s vindt u hier.

Dank aan al die vrijwilligers die zich inspanden om de Herdenking 2021 mogelijk te maken

De herdenking is voor een belangrijk deel georganiseerd door vrijwilligers uit de Gemeenschap, maar had nooit kunnen plaatsvinden zonder de gedreven ondersteuning van de Gemeente Zwolle. Medewerkers hebben het groen rond het monument opgeknapt en nieuw aangeplant. Ze regelden het afzetten van de wegen en zorgden voor een veilige en schone omgeving in het park.

Ook de vrijwilligers van de EHBO zijn onmisbaar. Zij houden de emotionele situatie in de gaten en springen bij waar het sommigen te veel wordt.

Wij danken al die vaak onzichtbare medewerkers voor hun inspanning en inzet, want zonder hun energie en toewijding had deze Herdenking 15 augustus niet kunnen plaatsvinden.

Reportage bij RTV Oost

RTV Oost maakte een prachtige video-reportage in twee delen van de Herdenking 15 Augustus in 2021. Aan het woord zijn twee nazaten van KNIL-militairen, te weten Daurie Rahajaän en Cathy Folmer. Laatstgenoemde is tevens voorzitter van de Commissie die ieder jaar verantwoordelijk is voor de organisatie van de Herdenking 15 Augustus in Zwolle.

Bij RTV Oost vindt u de video-reportage in twee delen.

Herdenkingsgedicht

Sarah Lucassen schreef voor de Herdenking het Herdenkingsgedicht. Tijdens de ceremonie sprak de Spoken Word artist en stadsdichter van Zwolle het uit.

Herdenkingsgedicht tbv. 15 augustus herdenking Zwolle

Live-Stream Herdenking 15 augustus 2021

De video van de live-stream van de Herdenking 15 augustus 2021. De film opent met Kinderkoor Burung Bebas. Dat zingt Nina Bobo.